Yazan: Emre Babac · bağımsız araştırma · [email protected] · kesim tarihi 31 Temmuz 2026
117.408 mezundan 2.383 kurucu
Altı üniversitenin 2016-2025 lisans mezunları tek yöntemle, tek kesim tarihiyle sayıldı: 2.383 doğrulanmış kurucu, 2.783 kurulan şirket. Her 1.000 mezundaki kurucu sayısı okuldan okula 17,6 ile 24,5 arasında değişiyor.
İlk üçün farkı ayrışmıyor
Sabancı, Boğaziçi ve Koç'un %95 ölçüm aralıkları üst üste biniyor; yoğunlukta bu üç okul arasına sıra verilmedi. Fark, aynı ölçüm tekrarlansa ortaya çıkacak dalgalanmadan ayırt edilemiyor.
Boğaziçi dört göstergede de tavana yakın
Aynı çubuklar dört göstergenin ağırlıklı toplamına ayrışınca endeks ortaya çıkıyor: Boğaziçi başı çekiyor ve ağırlıklar nasıl dağıtılırsa dağıtılsın öne geçiyor. Kalan beş okul kendi içinde yer değiştiriyor — tam tablo hemen aşağıda.
Çıkar beyanı
Bu ölçüm bağımsızdır: hiçbir üniversiteden, kurumdan veya yayından finansman alınmadı; hiçbir kurum veri, yöntem ve yayın kararlarında yer almadı. Kohort sıraladığı hiçbir kurumdan para almaz ve kişi düzeyinde veri paylaşmaz. Altı üniversitenin hiçbiriyle ticari ilişki yoktur.
Ne ölçüldü, ne ölçülmedi
Ölçülen: altı üniversitenin 2016-2025 lisans mezunları arasından, profilinde mevcut veya geçmiş bir kurucu unvanı bulunan ve kurduğu şirket kaydı doğrulanabilen kişiler.
Ölçülmeyen: yatırım tutarı, şirket büyüklüğü, başarı. Sayılan şey kurulduğu doğrulanabilen şirkettir; ölçeklenen girişim değil.
Ölçülemeyen: kampüsün nedensel katkısı. Bölüm karması, öğrenci seçilimi ve giriş puanı kontrol edilmedi; endeks bir teşvik gücü işaretidir, nedensellik kanıtı değil.
| Kademe | Üniversite | Tür | Kurucu | Kurulan şirket | 1.000 mezunda kurucu | Endeks puanı |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Boğaziçi | devlet | 433 | 526 | 23,4 | 97,6 |
| 2-6 | Sabancı | vakıf | 179 | 218 | 24,5 | 86,5 |
| Koç | vakıf | 265 | 321 | 22,7 | 84,6 | |
| Bilkent | vakıf | 364 | 417 | 18,9 | 83,1 | |
| İTÜ | devlet | 671 | 806 | 19,9 | 75,3 | |
| ODTÜ | devlet | 471 | 553 | 17,6 | 72,9 |
Bu tabloyu sıra numarasıyla değil, kademeyle okunmalı. Boğaziçi dört göstergenin dördünde de tavana yakın; ağırlıklar nasıl dağıtılırsa dağıtılsın başı çekiyor. Kalan beş okul kendi içinde yer değiştirdiği için tek tek sıra numarası taşımıyor. Şirket kolonunun satır toplamı 2.841'dir; 54 şirketin birden fazla okuldan kurucusu olduğu ve her okulun satırında ayrıca sayıldığı için benzersiz toplam 2.783'tür. (Aynı okuldan ortaklarla ya da bu altı okulun dışından ortaklarla kurulan şirketler bu sayıya girmez.)
Ağırlıkları kendiniz oynatın PDF sürümü — yakında Veriyi indir (JSON + CSV)
ÖLÇEK VE YOĞUNLUK
En çok kurucu çıkaran okul, mezun başına en çok çıkaran okul değil
En çok kurucu çıkaran okul, mezun başına en çok çıkaran okul değil. Her 1.000 lisans mezunundaki kurucu sayısı, %95 ölçüm aralıklarıyla: Sabancı 24,5 · Boğaziçi 23,4 · Koç 22,7 · İTÜ 19,9 · Bilkent 18,9 · ODTÜ 17,6. İlk üç okulun aralıkları üst üste biniyor.
devletvakıfilk üç okulun aralıkları ayrışmıyor%95 ölçüm aralığı
İTÜ 671 kurucuyla mutlak sayıda ilk sırada; altı okulun kurucularının dörtte birinden fazlası tek başına İTÜ'den geliyor. Mezun başına bakınca sıra değişiyor: Sabancı 1.000 mezunda 24,5 kurucuyla önde, Koç 22,7 ile ilk üçte. İki ölçü farklı şeyleri sayıyor — mutlak katkı büyük ölçüde okul büyüklüğünü izliyor.¹
İlk üç okulun ölçüm aralıkları üst üste biniyor; yoğunlukta Sabancı, Boğaziçi ve Koç arasına sıra verilmedi. Tür de tek başına belirleyici değil: yoğunluk sırası vakıf ile devlet okullarını dönüşümlü diziyor.
¹ Kurucu sayısı ile 2016-2025 lisans mezun sayısı arasındaki korelasyon r=+0,98.
Kurucu sayısı okullar arasında 3,7 kat değişiyor, mezun başına oran 1,4 kat. Yatay eksen kurucu sayısı, dikey eksen 1.000 mezunda kurucu; altı okul dar bir yoğunluk bandında, geniş bir ölçek aralığında dağılıyor. İki eksen de sıfırdan başlıyor.
devlet (dolu)vakıf (halka)
ENDEKS BİLEŞENLERİ
Endeks puanının %30'u kampüs ortaklığından geliyor; Bilkent bu bileşenle yukarı taşınıyor
Her okulun endeks puanı dört ağırlıklı bileşene ayrılmış yığılmış bar. Boğaziçi 97,6 · Sabancı 86,5 · Koç 84,6 · Bilkent 83,1 · İTÜ 75,3 · ODTÜ 72,9. Satır sonundaki ince çizgi, ağırlıklar ±5 puan oynatıldığında puanın aldığı aralıktır.
genel yoğunluk %35kampüs ortaklığı %30ilk 3 yıl %20öğrenciyken %15
Dört gösterge tek puana ağırlıkla toplanıyor. Ağırlıklar makul bir aralıkta oynatıldığında Boğaziçi yerinden oynamıyor; kalan beş okul kendi içinde yer değiştiriyor — tabloda beş okulun tek kademede durmasının nedeni bu. Bilkent kampüs ortaklığında %9,6 ile en yüksek oranı taşıyor; ODTÜ 471 kurucuyla mutlak katkıda ikinci ve ortaklıkta devlet okullarının en yükseği.
Ağırlıklar: genel yoğunluk %35, kampüs ortaklığı %30, ilk 3 yıl %20, öğrenciyken %15 · Grafikteki sağ uç çizgisi ağırlıklar ±5 puan oynatıldığında puanın aldığı aralıktır — yukarıdaki ölçüm aralığıyla aynı şey değildir.
KAMPÜS KULUÇKASI
Devlet üniversitelerinde kurucular şirketini daha çok mezun olmadan kuruyor
Devlet üniversitelerinde kurucular şirketini daha çok mezun olmadan kuruyor. Her okul için kuruluş zamanlaması yüzde yüz yığılmış bar: mezun olmadan, ilk üç yıl, sonrası. Devlet ortalaması %42,5, vakıf ortalaması %34,8. İTÜ %45,0 · Boğaziçi %41,5 · ODTÜ %39,7 · Koç %38,2 · Bilkent %34,9 · Sabancı %29,3
mezun olmadanilk 3 yılsonrası
Kuruluş yılı bilinen 1.791 kurucunun devlet okullarında %42,5'i şirketini mezun olmadan kurdu; vakıf okullarında bu oran %34,8.² İTÜ %45,0 ile en önde.
² Fark 7,7 puan; aynı ölçüm tekrarlansa ortaya çıkacak dalgalanmadan ayırt edilebiliyor (p=0,0016). Bu üçlü kırılım ayrıktır; endeksin "ilk 3 yıl" göstergesi farklı bir pencere kullanır.
GERİYE DÖNÜK SERİ
Altı yılda görünen %77'lik artışın yüzde 84'ü metodolojik artefakt
Altı yılda görünen %77'lik artışın yüzde 84'ü metodolojik artefakt. Üç çizgili seri, 2020=100: düzeltilmemiş 177'ye, sabit maruziyet 136'ya, öğrencilik penceresi düzeltmesiyle 112'ye çıkıyor.
Düzeltilmemiş seri, sonraki kohortların şirket kurmak için daha az zamanı olduğunu hesaba katmaz. Her kohorta eşit üç yıllık pencere verildiğinde altı yıllık artış %77'den %36'ya, eski profillerde silinmeye açık öğrencilik dönemi kayıtları da ayrıldığında %12'ye iniyor.
Burada mezuniyet kohortu, aynı yıl mezun olan grubu anlatıyor. Eski kohortların şirket kurmak için daha uzun süresi oldu; seri bu yüzden düzeltmesiz yayımlanmaz.
Kapsam
Bu sürüm altı üniversiteyi kapsıyor; kapsam sonraki sürümlerde genişletilecek ve endeks her yıl aynı yöntemle yeniden hesaplanacak.
Yöntemin tamamı, bilinen sınırlar ve kapsam kuralı metodoloji sayfasında; bütün sayılar veri sayfasından indirilebilir. Ağırlıkların sonucu nasıl değiştirdiğini ağırlık aracında kendiniz görebilirsiniz.